Giải Đáp Tất Cả Những Thắc Mắc Về Mụn Trứng Cá

Mụn trứng cá được coi là một căn bệnh phổ biến và khó điều trị. Có thể bạn đang sử dụng một phương pháp trị mụn nào đó, nhưng bạn có chắc mình hiểu về những sản phẩm, loại thuốc mà mình đang sử dụng hay chưa?, hay điều trị trong một thời gian dài, tốn rất nhiều công sức, thời gian, tiền bạc nhưng không mang lại kết quả tốt. Vì vậy hãy cùng Orchard giải đáp tất cả về mụn trứng cá nhé!

1/ Định nghĩa

Mụn trứng cá là một rối loạn về da dẫn đến sự bùng phát các tổn thương được gọi là nổi mụn hoặc “mụn trứng cá”. Dạng phổ biến nhất của bệnh được gọi là mụn trứng cá vulgaris – phát ban ảnh hưởng đến nhiều thanh thiếu niên. Mụn trứng cá vulgaris được kích hoạt bởi những thay đổi nội tiết tố xảy ra ở tuổi dậy thì.

2/ Các loại mụn trứng cá

Mụn trứng cá là một tình trạng trong đó nổi mụn xuất hiện trên mặt, ngực và lưng. Ở trẻ vị thành niên, mụn thường xuất hiện trên trán, mũi và cằm.

Nguyên nhân là do sản xuất quá mức của bã nhờn. Bã nhờn là một chất nhờn hình thành trong các tuyến dưới bề mặt của da gọi là tuyến bã nhờn. Bã nhờn thường chảy ra các nang lông trên da để hoạt động như một loại kem dưỡng ẩm da tự nhiên. Các tuyến được kết nối với nang lông cho phép bã nhờn, hoặc dầu, tới bề mặt da thông qua một lỗ chân lông. Nếu nang lông bị tắc nghẽn bởi bã nhờn, tế bào da chết, và vi khuẩn, gây ra mụn trứng cá. Các đơn vị tuyến bã nhờn thường được tìm thấy nhiều nhất trên mặt, cổ và lưng.

Trong tuổi dậy thì, có mức tăng của hormone androgen nam. Nồng độ androgen cao gây ra bã nhờn dư thừa. Đôi khi bã nhờn kết hợp với các tế bào da chết và vi khuẩn được gọi là Propioni-bacterium acnes (P. acnes) sống trên da. Hỗn hợp dầu và tế bào cho phép vi khuẩn phát triển trong các nang lông. Khi điều này xảy ra, lỗ chân lông bị mở rộng và hình thành các nốt mụn ở các dạng sau:

  • Mụn đầu đen:  rất dễ thấy trên da. Chúng là những nốt mụn nhỏ hơi nhô trên bề mặt da và thường có màu tối.
  • Mụn đầu trắng: là một loại mụn được bao bọc bởi keratin, protein dạng sợi được tạo ra bởi các tế bào da và trông giống như một vết sưng trắng.

Ngoài ra, mụn có thể hình thành trên da. Các loại nổi mụn bao gồm:

Mụn sẩn (Papules). Papules là biến đổi của mụn trứng cá đầu trắng và đầu đen trở thành viêm hoặc nhiễm trùng trên các lỗ chân lông. Mụn sẩn có thể có màu đỏ và gây đau nhẹ.

Mụn mủ là những nốt sưng tấy và có mủ trắng bên trong, nhức và khó chịu. Xung quanh mụn da chuyển sang màu đỏ, lớp da ngoài rất mỏng bọc bên ngoài nên mụn mủ rất dễ bị tổn thương, chỉ cần sờ tay hoặc tác động nhẹ vào là mụn sẽ bị vỡ.

Mụn nang là thể mụn nặng nhất trong các loại mụn trứng cá, mụn phát triển thành viêm nặng và gây ra nhiễm trùng sâu trong da. Loại mụn này chứa đầy dịch mủ, gây ra đau nhức. khi không được điều trị kịp thời đúng cách để ngăn chặn sự phát triển của mụn thì chúng có thể gây ra những tổn thương nặng nề trên da, có nguy cơ để lại sẹo vĩnh viễn. Nguy hiểm hơn có thể gây ảnh hưởng đến tính mạng.

3/ Hiện trạng

Mụn trứng cá ảnh hưởng đến khoảng hàng chục triệu người, khiến nó trở thành bệnh da phổ biến nhất. Mụn trứng cá thường bắt đầu ở tuổi dậy thì và xấu đi trong thời niên thiếu. Gần 85% số người bị mụn trứng cá ở một số thời điểm từ 12 đến 25 tuổi. Có tới 20 triệu thanh thiếu niên mắc bệnh này. Mụn trứng cá có thể xuất hiện sớm nhất là 10 tuổi, và thậm chí có thể được tìm thấy ở một số trẻ sơ sinh. Một số người có thể tiếp tục bị ảnh hưởng bởi mụn trứng cá sau tuổi 30.

4/ Nguyên nhân và triệu chứng

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra mụn trứng cá:

  •  Tuổi tác: Thanh thiếu niên dễ bị mụn trứng cá hơn.
  • Ảnh hưởng từ bệnh đang mặc phải:  Một số rối loạn nội tiết tố như hội chứng buồng trứng đa nang làm cho mụn có nhiều khả năng xảy ra hơn.
  • Thay đổi nội tiết tố: Mụn trứng cá có thể bùng lên trước chu kì kinh nguyệt. Sự gia tăng hormone androgen nam trong tuổi dậy thì (nhìn thấy ở cả nam và nữ) gây ra các tuyến bã nhờn sản sinh ra androgen quá mức. Bé trai bị mụn trứng cá nặng hơn các bé gái.
  • Heredity: Một số cá nhân nhạy cảm về mặt di truyền hơn với mụn trứng cá.
  • Thuốc: Steroid và thuốc tăng cường hiệu suất, thuốc tránh thai, thuốc kháng sinh, thuốc chống trầm cảm, và thuốc an thần như lithium được biết là các tác nhân gây ra mụn trứng cá.
  • Mỹ phẩm: Một số thành phần trong mụn trứng cá có thể gây mụn

Các yếu tố khác có thể gây mụn trứng cá hoặc làm tình trạng mụn thêm trầm trọng:

  • Tạp chất từ môi trường: Ô nhiễm không khí và độ ẩm cao có thể làm tình trạng mụn thêm trầm trọng  vì có thể tiếp xúc với môi trường nhờn như làm việc trong nhà hàng thức ăn nhanh.
  • Ma sát: Chà xát da mạnh hoặc tiếp xúc với ma sát liên tục từ ba lô hoặc cổ thắt chặt có thể làm mụn trầm trọng hợn.
  • Vệ sinh cá nhân: Chọn mụn hoặc chà xát da quá cứng có thể dẫn đến mụn trứng cá trở nên tồi tệ hơn.

Các yếu tố không gây mụn:

  • Sô cô la và các loại thực phẩm chứa dầu mỡ, căng thẳng không phải là nguyên nhân gây mụn
5/ Nên gặp bác sĩ da liễu điều trị khi nào?
  • Các nốt sần và u nang đau, nổi lên bề mặt da.
  • Các loại thuốc không bán theo toa, không hiệu quả.
  • Tổn thương mụn gây ra sẹo.
  • Mụn trứng cá đang gây ra thâm sau điều trị.
  • Mụn trứng cá gây ra sự bối rối, cảm xúc khó chịu.
  • Mụn trứng cá có thể được điều trị bởi bác sĩ gia đình. Trường hợp nặng hơn có thể được giới thiệu đến một bác sĩ da liễu (bác sĩ da) hoặc bác sĩ nội tiết (bác sĩ điều trị rối loạn nội tiết / tuyến).
6/ Chuẩn đoán
  • Mụn trứng cá có thể được chẩn đoán bằng kiểm tra thể chất và tiền sử bệnh mụn. Các bác sĩ sẽ có một lịch sử y tế, bao gồm thông tin về chăm sóc da, chế độ ăn uống, thuốc men, các yếu tố có thể gây bùng phát, và điều trị trước. Xét nghiệm máu thường không cần thiết trừ khi nghi ngờ có rối loạn nội tiết tố.
  • Khám sức khỏe sẽ bao gồm mặt, cổ, vai, lưng và các vùng bị ảnh hưởng khác. Sử dụng ánh sáng chuyên dụng, bác sĩ sẽ kiểm tra các khu vực bị ảnh hưởng để xem những điều sau đây:
  • Loại gì và có bao nhiêu tổn thương, tổn thương sâu bao nhiêu, tình trạng viêm, Thâm mụn sau điều trị như thế nào
7/ Điều trị

Điều trị Điều trị mụn trứng cá bao gồm giảm sản xuất bã nhờn, loại bỏ tế bào da chết, và tiêu diệt vi khuẩn bằng thuốc uống và thuốc được sử dụng trên da (bôi). Việc điều trị phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng này.

Điều trị mụn trứng cá nhẹ không gây viêm bao gồm các loại thuốc như tretinoin bôi, benzoyl peroxide, adapalene, hoặc axit salicylic. Tretinoin đặc biệt hiệu quả vì nó sản xuất tế bào mới và thay thế tế bào da. Nếu tổn thương bị viêm, kháng sinh tại chỗ có thể được thêm vào phác đồ điều trị. Cải thiện thường được thấy trong hai đến bốn tuần.

Các loại thuốc bôi tại chỗ có sẵn như kem, gel, kem dưỡng da, hoặc các chế phẩm pad có các cường độ khác nhau. Chúng bao gồm thuốc kháng sinh (để diệt vi khuẩn) như erythromycin, clindamycin (Cleocin-T), và meclocycline (Meclan); và comedolytics (các tác nhân nới lỏng các chốt cứng và lỗ chân lông hở) như là axit tritinoin axit A (Retin-A), axit salicylic, adapalene (Differin), resorcinol và lưu huỳnh. Các loại thuốc hoạt động như cả thuốc tan và thuốc kháng sinh, chẳng hạn như benzoyl peroxide, axit azelaic (Azelex), hoặc benzoyl peroxide cộng với erythromycin (Benzamycin), cũng được sử dụng. Những loại thuốc này có thể được sử dụng trong nhiều tháng đến nhiều năm để đạt được sự kiểm soát dịch bệnh.

Sau khi làm sạch da mặt, các loại thuốc trên được áp dụng một mình hoặc kết hợp với các sản phẩm khác, một lần hoặc hai lần một ngày trên toàn bộ khu vực bị ảnh hưởng của da. Các tác dụng phụ có thể xảy ra bao gồm đỏ nhẹ, bong tróc, kích thích, khô và tăng độ nhạy với ánh sáng mặt trời đòi hỏi phải sử dụng kem chống nắng.

Thuốc kháng sinh có thể uống hàng ngày trong hai đến bốn tháng. Các thuốc được sử dụng bao gồm tetracycline, erythromycin, minocycline (Minocin), doxycycline, clindamycin (Cleocin), và trimethoprim-sulfamethoxazole (Bactrim, Septra). Các phản ứng phụ có thể xảy ra bao gồm phản ứng dị ứng, đau bụng, nhiễm nấm âm đạo, chóng mặt và đổi màu răng.

Mục tiêu điều trị mụn trứng cá vừa phải là giảm viêm và ngăn ngừa tình trạng mụn khi mới hình thành. Một cách điều trị hiệu quả là tretinoin bôi tại chỗ, được sử dụng cùng với thuốc kháng sinh tại chỗ hoặc uống. Một sự kết hợp của benzoyl peroxide tại chỗ và erythromycin cũng rất hiệu quả. Cải thiện thường thấy trong vòng 4-6 tuần, nhưng việc điều trị được duy trì trong ít nhất hai đến bốn tháng.

Một loại thuốc dành cho điều trị mụn trứng cá nặng, uống isotretinoin (Accutane), làm giảm sản xuất bã nhờn và tế bào dính. Nó là lựa chọn điều trị cho mụn trứng cá nặng với u nang và nốt sần và có thể sử dụng thuốc kháng sinh hoặc không. Mất từ ​​bốn đến năm tháng, nó cung cấp sự kiểm soát dịch bệnh lâu dài cho tới 60% bệnh nhân. Nếu mụn xuất hiện trở lại, có thể cần thêm một lượng isotretinoin khoảng 20% ​​bệnh nhân, trong khi 20% khác có thể có phản ứng tốt với thuốc bôi hoặc thuốc kháng sinh uống. Tuy nhiên có những tác dụng phụ đáng kể, bao gồm tạm thời xấu đi của mụn trứng cá; da khô; chảy máu cam; rối loạn thị lực; và tăng men gan, mỡ máu và cholesterol. Thuốc cũng gây tăng huyết áp nội sọ lành tính (pseudotumor cerebri) và thay đổi tâm trạng. Thuốc này không được dùng trong khi mang thai vì nó gây dị tật bẩm sinh. Phụ nữ trẻ hoạt động tình dục được điều trị bằng isotretinoin phải sử dụng một hợp đồng đáng tin cậy, và họ cần phải sử dụng biện pháp tránh thai trong tối đa một tháng sau khi ngừng sử dụng thuốc.

Thuốc kháng androgen, thuốc ức chế sản xuất androgen, được sử dụng để điều trị cho những phụ nữ không đáp ứng với các liệu pháp khác. Một số loại thuốc ngừa thai (ví dụ, Ortho-Tri-Cyclen) và hormone giới tính nữ (estrogens) làm giảm hoạt động hormone trong buồng trứng. Các loại thuốc khác (ví dụ, spironolactone và corticosteroid) làm giảm hoạt động của hormone trong tuyến thượng thận. Việc cải thiện có thể mất đến bốn tháng.

Corticosteroid đường uống, hoặc thuốc chống viêm, là lựa chọn điều trị cho một loại mụn viêm cực kỳ nghiêm trọng nhưng hiếm gặp có tên là mụn trứng cá, được tìm thấy chủ yếu ở nam giới vị thành niên. Mụn trứng cá conglobata, một dạng phổ biến hơn của tình trạng viêm nặng, bao gồm rất nhiều, sâu, viêm nốt mà chữa lành với sẹo. Nó được điều trị bằng isotretinoin và corticoid đường uống.

8/ Điều trị thay thế

Phương pháp điều trị thay thế cho mụn tập trung vào tự chăm sóc: làm sạch thích hợp để giữ cho da dầu thông thoáng; chế độ ăn uống cân bằng, giàu chất xơ, kẽm và thực phẩm sống; và tránh uống rượu, các sản phẩm từ sữa, thuốc lá, caffeine, đường, thực phẩm chế biến và thực phẩm có hàm lượng iốt cao, chẳng hạn như muối.

Bổ sung với các loại thảo mộc như rễ cây ngưu bàng (Arctium lappa), cỏ ba lá đỏ (Trifolium pratense), và cây kế sữa (Silybum marianum), và với các chất dinh dưỡng như axit béo thiết yếu, vitamin B phức tạp, kẽm, vitamin A và crom cũng được khuyến cáo . Biện pháp thảo dược Trung Quốc được sử dụng cho mụn trứng cá bao gồm hạt cnidium (Cnidium monnieri) và hoa kim ngân hoa (Lonicera japonica). Các bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng toàn diện có thể giới thiệu số lượng thích hợp của các loại thảo mộc này.

9/ Tiên lượng

Mụn không thể chữa được, mặc dù nó có thể được kiểm soát bằng cách điều trị thích hợp. Việc cải thiện có thể mất từ ​​hai tháng trở lên. Kiểm soát dài hạn đạt được ở 60% bệnh nhân bị mụn trứng cá nặng được điều trị bằng thuốc isotretinoin. Mụn trứng cá có xu hướng xuất hiện trở lại khi ngừng điều trị, nhưng tự nhiên cải thiện theo thời gian. Mụn trứng cá thường được cải thiện sau khi tuổi vị thành niên, mặc dù một số cá nhân tiếp tục bị tổn thương sau tuổi 30. Viêm mụn có thể để lại sẹo cần được điều trị thêm.

10/ Phòng ngừa
  • Không có cách chắc chắn để ngăn ngừa mụn trứng cá, nhưng các bước sau đây có thể được thực hiện để giảm thiểu bùng phát:
  • Làm sạch nhẹ nhàng các vùng bị ảnh hưởng một hoặc hai lần mỗi ngày tránh chất tẩy rửa mài mòn
  • sử dụng trang điểm và dưỡng ẩm không gây mụn trứng cá (không làm tắc nghẽn lỗ chân lông)
  • Chế độ ăn uống cân bằng, tránh các loại thực phẩm kích hoạt bùng phát trừ khi được nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc khác cho biết, cho khô mụn
  • Hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời 

Nguồn tham khảo: Healthofchildren.com

 

 

 

Comments

comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

CLOSE
CLOSE